İsveç'te Enskild Firma Kurdunuz: Peki İlk Faturayı Nasıl Keseceksiniz?

İsveç'te şirket kurmak sanıldığı kadar zor değil. Skatteverket'e başvurup F-skatt onayınızı aldıktan sonra, kâğıt üzerinde artık bir işletmesiniz. Asıl kafa karışıklığı genelde bundan sonra başlıyor: ilk işi yaptınız, müşteri "faturayı gönder" diyor — ve faturanın içinde tam olarak ne yazması gerektiğini kimse size anlatmamış oluyor.

Bu yazı o boşluğu doldurmak için. İsveç'te bir faturada kanunen bulunması gerekenleri, moms oranlarını, ödeme sürelerini ve özellikle inşaat ile temizlik işlerinde çalışanları yakından ilgilendiren ROT/RUT indirimini anlatıyor.

Faturada bulunması zorunlu bilgiler

İsveç'te fatura içeriği keyfe bağlı değil; mervärdesskattelagen (moms kanunu) neyin yazılacağını sayıyor. Eksik bir fatura müşteriniz tarafından reddedilebilir, daha kötüsü müşterinizin momsu indirmesini engelleyebilir.

Tam bir faturada şunlar bulunmalı:

• Fatura tarihi ve sıra numarası. Numaralar boşluksuz ve tekrarsız ilerlemeli — 1, 2, 3 diye. Atlama yapmak muhasebe açısından sorun çıkarır.
• Satıcının adı ve adresi ile alıcının adı ve adresi.
• Satıcının organisationsnummer'ı, moms kaydınız varsa momsregistreringsnummer (SE ile başlayıp 01 ile biten numara).
• Satılan mal veya hizmetin türü ve miktarı. "Hizmet bedeli" gibi belirsiz bir ifade yeterli değil.
• Teslim veya hizmetin yapıldığı tarih, fatura tarihinden farklıysa.
• Her moms oranı için ayrı ayrı matrah, moms oranı ve moms tutarı.
• Moms uygulanmıyorsa bunun sebebi — örneğin ters vergi yükümlülüğü (omvänd betalningsskyldighet) varsa bu ifade faturada açıkça yazmalı.

Küçük tutarlı satışlarda basitleştirilmiş fatura (förenklad faktura) mümkün, ama tutar sınırı ve hangi durumlarda geçerli olduğu konusunda internetteki kaynaklar birbirini tutmuyor. Bu noktada Skatteverket'in kendi sayfasına bakmanız en doğrusu.

F-skatt'ı faturaya yazın

Kanunen zorunlu olmasa da "Godkänd för F-skatt" ifadesini faturaya koymak önemli. Bu ibare yoksa, kurumsal müşteriniz size ödeme yaparken vergi kesintisi yapmak zorunda kalabilir. Ayrıca ROT/RUT indirimi, hizmeti verenin F-skatt onayına sahip olmasını şart koşuyor.

Hangi moms oranını uygulayacaksınız?

İsveç'te üç moms oranı var:

Restoran işletiyorsanız aynı mutfaktan çıkan yemek nerede yendiğine göre farklı orana girer: masada servis %12, paket servis %6, yanında satılan şarap veya bira %25. Bu durumda her oranın matrahı ve moms tutarı faturada ayrı satır olarak görünmeli.

Ödeme süresi ve gecikme faizi

İsveç'te yaygın ödeme süresi 30 gün, ama bu bir kanun değil; müşterinizle anlaştığınız süre neyse o geçerli. Kurumsal müşteriler genelde 30 gün ister, serbest çalışanlar 10–14 güne kadar inebilir.

Ödeme gecikirse yasal gecikme faizi talep etme hakkınız var. Oran räntelagen'e göre Riksbanken'in referans faizi + 8 puan. Referans faizi 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 dönemi için %2,00 olarak belirlendi, yani şu anda yasal gecikme faizi %10.

Bu oran yılda iki kez — 1 Ocak ve 1 Temmuz'da — değişiyor. Faturanıza "dröjsmålsränta enligt räntelagen" yazmanız, güncel oranı otomatik olarak geçerli kılar; sabit bir yüzde yazarsanız oran değiştiğinde faturanız eskimiş olur.

ROT ve RUT: en çok yanlış anlaşılan konu

İsveç'teki Türk girişimcilerin önemli bir kısmı inşaat, tadilat, temizlik, nakliye gibi alanlarda çalışıyor. Bu işlerde müşteriniz özel kişiyse, işçilik bedeli üzerinden vergi indirimi alabiliyor — ve bu indirim faturada gösterilmek zorunda.

Oranlar (2026):

• ROT — tadilat, onarım, bakım işleri: işçilik bedelinin %30'u, kişi başı yılda en fazla 50 000 kr
• RUT — ev temizliği, cam silme, taşınma, bahçe bakımı: işçilik bedelinin %50'si
• ROT ve RUT birlikte, kişi başı yılda toplam 75 000 kr ile sınırlı

İndirim sadece işçiliğe uygulanır

En sık yapılan hata bu. Avdrag yalnızca işçilik bedeli üzerinden hesaplanır. Şunlar indirime girmez:

• Malzeme (kereste, boya, fayans, temizlik ürünleri)
• Yol ve nakliye masrafları
• Makine ve ekipman kirası — kazı makinesi, iskele, platform dahil
• Moloz ve atık taşıma, çöp dökme ücreti

Bu yüzden faturada işçiliği ve malzemeyi ayrı satırlara yazmanız gerekiyor. "Montaj, malzeme dahil 30 000 kr" şeklinde tek satır yazarsanız, indirimin neyin üzerinden hesaplanacağı belli olmaz ve Skatteverket talebi reddedebilir.

Her iş ROT veya RUT değil

Bazı işler ilk bakışta uygun görünse de indirim vermiyor:

• Apartman ve sitelerin ortak alanlarının temizliği — ortak alanlar kapsam dışı, üstelik müşteri bir dernek (bostadsrättsförening), yani özel kişi değil
• İnşaat sonrası temizlik — RUT vermez, ama bir ROT işinin parçasıysa ROT'a girebilir
• Makineli derin temizlik, havuz temizliği, mobilya derin yıkama
• Yeni bahçe düzenleme, yol döşeme, çim serme — bunlar arsa işi sayılıyor; buna karşılık evin drenajı veya su/elektrik hattı kazısı ROT veriyor

Ödeme nakit olamaz

2020'den beri ROT/RUT indirimi için elektronik ödeme zorunlu. Banka havalesi, kart veya Swish kabul ediliyor; nakit, çek ve hediye kartı kabul edilmiyor. Faturanız kusursuz olsa bile müşteri nakit öderse indirim alamıyor.

Faturada nasıl görünmeli

Doğru bir ROT faturası şuna benzer:

Marangoz işçiliği                20 000,00 kr
Kereste ve yapı malzemesi        10 000,00 kr
                        Moms %25  7 500,00 kr
                           Toplam 37 500,00 kr

        İşçilik (moms dahil)      25 000,00 kr
              ROT indirimi %30    −7 500,00 kr
                 Ödenecek tutar   30 000,00 kr

Müşteriden 30 000 kr tahsil edersiniz; kalan 7 500 kr'yi iş tamamlanıp müşteri ödemesini yaptıktan sonra Skatteverket'ten talep edersiniz. Müşterinin personnummer'ı bu talep için gerekli, o yüzden faturada bulunmalı.

Faturaları ne kadar saklamalısınız?

Kestiğiniz faturalar bokföringslagen açısından muhasebe bilgisidir ve yedi yıl saklanmalı. Süre fatura tarihinden değil, mali yılın bittiği takvim yılının sonundan itibaren işler. 2026 yılına ait bir fatura için saklama süresi 31 Aralık 2033'te dolar.

Dijital tuttuğunuz faturaları dijital, kâğıt aldıklarınızı kâğıt olarak saklamanız gerekir.

Sık yapılan hatalar

1. Numara atlamak. Taslak bir faturayı silip numarayı boş bırakmak muhasebede açıklanması gereken bir boşluk yaratır.
2. İşçilik ve malzemeyi aynı satıra yazmak. ROT/RUT işlerinde indirimi hesaplanamaz hâle getirir.
3. Moms numarasını yazmamak. Kurumsal müşteri faturayı geri gönderebilir.
4. Sabit gecikme faizi yazmak. Oran yılda iki kez değişiyor; kanuna atıf yapmak daha güvenli.
5. Faturayı akşam yazmak. İş bittiği gün kesilmeyen fatura, çoğu zaman bir hafta sonra kesiliyor — ve ödeme de o kadar gecikiyor.

Son olarak

İsveç'te fatura kesmek, kuralları bir kez öğrendikten sonra rutin bir işe dönüşüyor. Zor olan kısım kuralların kendisi değil, ilk seferde nereye bakacağınızı bilmemek.

Faturalarınızı Excel'de veya Word şablonuyla tutuyorsanız bir süre idare eder, ama numara takibi, moms ayrımı ve ROT/RUT hesabı elle yapıldığında hata kaçınılmaz oluyor. Bu işi otomatikleştiren araçlar var — bu satırların yazarı olarak belirteyim ki EnkeltFaktura bizim geliştirdiğimiz bir hizmet; İsveç kurallarına göre fatura ve teklif hazırlıyor, ROT/RUT indirimini işçilik satırlarından otomatik hesaplıyor. Hangi aracı kullanırsanız kullanın, yukarıdaki kuralların faturanızda karşılanıyor olması önemli.

Şirket kurma, vergi ve muhasebe konularında kişisel durumunuza özel soru işaretleri varsa, bir redovisningskonsult ile konuşmanız her zaman en sağlıklısı. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.

Henüz firmanızı kurmadıysanız, enskild firma nasıl kurulur rehberimiz kayıt adımlarını baştan anlatıyor.

Yazıdaki vergi oranları ve tutarlar 22 Ekim 2026 tarihinde Skatteverket ve Riksbanken kaynaklarından kontrol edilmiştir. İsveç'te vergi kuralları değişebilir; güncel durumu skatteverket.se üzerinden teyit ediniz.